सडक अनुशासनका पहरेदार: ट्राफिक प्रहरीको ड्युटी र दायित्व
सडकको व्यस्तता, गाडीको घन्किँदो आवाज, धुवाँ-धुलो र कडा घाम वा झरी-यी सबै प्रतिकूल परिस्थितिमा पनि मुस्कान वा सतर्कताका साथ खटिने चेहरा हुन् ट्राफिक प्रहरी। सडक व्यवस्थापन र सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि अहोरात्र खटिने ट्राफिक प्रहरीको ड्युटी जति महत्त्वपूर्ण छ, उति नै कठिन र चुनौतीपूर्ण पनि छ।
१. कठिन र चुनौतीपूर्ण ड्युटी
ट्राफिक प्रहरीको काम बिहान सबेरैदेखि ढिलो रातिसम्म निरन्तर चलिरहन्छ।
स्वास्थ्य जोखिम: सडकको धुवाँ, धुलो र प्रदूषणका कारण उनीहरूमा श्वासप्रश्वास, छाला तथा आँखासम्बन्धी समस्याको जोखिम उच्च हुन्छ।
मौसमको मार: कडा घाम, मुसलधारे वर्षा, वा जाडोको ठिही—जस्तोसुकै मौसममा पनि सडकको बीच भागमा उभिएर इशाराका भरमा यातायात सञ्चालन गराउनु सामान्य कुरा होइन।
भौतिक सुरक्षा: तीव्र गतिमा हुइँकिने गाडीहरूका बीचमा उभिएर काम गर्दा हरेक पल दुर्घटनाको जोखिम उत्तिकै रहन्छ।
२. नियम पालना गराउने मुख्य जिम्मेवारी
सडकमा सुरक्षा र सुव्यवस्था कायम राख्नु नै ट्राफिक प्रहरीको प्राथमिक कर्तव्य हो।
सवारी आवागमनको सहजता: लेन अनुशासन कायम गराउने, जाम हटाउने र साना-ठूला सवारी साधनलाई सुरक्षित रूपमा गन्तव्यतर्फ मोड्ने काम उनीहरूले गर्छन्।
सवारी नियमको पालना: तीव्र गति, मादक पदार्थ सेवन (मापसे) गरेर चलाउने, हेल्मेट वा सिटबेल्टको प्रयोग नगर्ने र जथाभावी ओभरटेक गर्नेजस्ता नियमविपरीतका कार्य रोक्नु उनीहरूको दायित्व हो।
दुर्घटना न्यूनीकरण: चालकहरूलाई सडक नियमबारे सचेत गराउने र नियम उल्लङ्घन गर्नेलाई कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याएर सडकलाई सुरक्षित बनाउन उनीहरू सक्रिय रहन्छन्।
३. नागरिकको भूमिका र सहकार्य
ट्राफिक प्रहरीले मात्र एक्लै सम्पूर्ण सडक सुरक्षित बनाउन सक्दैनन्। सडक प्रयोगकर्ता (चालक तथा पैदल यात्री) ले पनि आफ्नो दायित्व बुझ्न आवश्यक छ। ट्राफिक नियमको पालना गर्नु प्रहरीका लागि मात्र नभई आफ्नै जीवन रक्षाका लागि हो भन्ने सोच्नुपर्छ।
ट्राफिक प्रहरीलाई गाली गर्नु वा नियम छल्न खोज्नुको सट्टा उनीहरूको कठिन ड्युटीको सम्मान गर्दै सडक नियमको पूर्ण पालना गर्नु प्रत्येक नागरिकको कर्तव्य हो। प्रहरी र नागरिकको सहकार्यबाट नै सुरक्षित र व्यवस्थित सडक सभ्यताको निर्माण सम्भव छ।


