-निर्मला भट्टराई
काठमाडौं । हिन्दु महिलाहरूको महान् चाडका रूपमा मनाइने हरितालिका तीज नजिकिएसँगै देशभर चाडपर्वको रौनक बढेको छ।तीज हिन्दु महिलाहरूले विशेष धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्वका साथ मनाउने पर्व हो। परम्पराअनुसार तीजको दिन महिलाहरू भगवान् शिवको पूजा–आराधना गरी आफ्नो परिवारको सुख, शान्ति तथा समृद्धिको कामना गर्ने गर्छन्। धेरै महिलाले दिनभर निराहार वा फलफूल तथा पानी सेवन गरेर व्रत बस्ने परम्परा पनि छ।
तीजको अवसरमा माइती तथा साथीभाइसँग भेटघाट गर्ने, दर खाने र रमाइलो गर्ने चलन रहेको छ। तीज आउनुअघि नै विभिन्न स्थानमा दर खाने कार्यक्रम, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा तीज विशेष कार्यक्रम आयोजना हुन थालेका छन्। यस्ता कार्यक्रमले महिलाहरूलाई आफ्ना भावना, अनुभव र प्रतिभा प्रस्तुत गर्ने अवसरसमेत प्रदान गर्ने गरेका छन्।
समयसँगै तीज मनाउने शैलीमा पनि परिवर्तन आएको छ। पहिले मुख्य रूपमा धार्मिक आस्था र पारिवारिक भेटघाटमा केन्द्रित तीज अहिले सामाजिक तथा सांस्कृतिक पर्वका रूपमा समेत विस्तार हुँदै गएको छ।
महिलाहरूले तीजका गीतमार्फत महिला अधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, घरेलु हिंसा, सामाजिक विभेद तथा समानताजस्ता विषय उठाउन थालेका छन्।
तर तीजका नाममा हुने अत्यधिक खर्च, महँगा गरगहना प्रदर्शन, खानपानमा हुने फजुल खर्च तथा सामाजिक दबाबप्रति सचेत हुनुपर्ने आवाज पनि उठ्दै आएको छ। पछिल्लो समय धेरै महिलाले तीजलाई भड्किलोभन्दा पनि सरल, सभ्य र सामाजिक सन्देशमूलक रूपमा मनाउन जोड दिएका छन्।
तीजले नेपाली समाजमा महिलाबीचको आपसी सम्बन्ध र सद्भाव बलियो बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। धार्मिक आस्था, संस्कृति, परम्परा र मनोरञ्जनलाई जोड्ने यो पर्व नेपाली महिलाहरूका लागि विशेष महत्वको पर्व मानिन्छ।
यस वर्ष पनि तीजको अवसरमा देशका विभिन्न स्थानमा धार्मिक पूजा, दर खाने कार्यक्रम तथा सांस्कृतिक गतिविधि आयोजना भइरहेका छन्। तीजले नेपाली मौलिक संस्कृति र परम्पराको संरक्षण गर्दै महिला एकता र सामाजिक जागरणलाई थप बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
