काठमाडौं । यमन र सोमालियाको तटनजिकै भएका छुट्टाछुट्टै घटनामा समुद्री लुटेराहरूले दुई व्यावसायिक जहाज अपहरण गरेका छन्।यमनको तटनजिकै अदनको खाडीमा एउटा तेल ट्याङ्कर र सोमालियाको पुन्टल्यान्ड तटनजिकै अर्को कार्गो जहाज समुद्री लुटेराको निशानामा परेका हुन्। यी घटनाहरूले अदनको खाडी, बाब अल-मन्देब र सोमालिया आसपासको समुद्री सुरक्षामाथि पुनः गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्।
भारतीय सिपिङ मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार अगस्ट २० मा यमनको तटबाट करिब ३० समुद्री माइल टाढा अदनको खाडीमा इरिट्रियाको झण्डा बोकेको तेल उत्पादक ट्याङ्कर एमटी सिबु-१ लाई हतियारधारी समुद्री लुटेराहरूले नियन्त्रणमा लिएका हुन्। उक्त जहाजमा कुल २० जना चालकदल सदस्य थिए, जसमा १६ जना भारतीय नागरिक रहेका छन्। घटनापछि भारतीय अधिकारीहरूले परिस्थितिमाथि निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन् भने प्रारम्भिक जानकारीअनुसार जहाजमा रहेका भारतीय चालकदलका सदस्यहरू सुरक्षित छन्।
यसअघि अगस्ट १७ मा सोमालियाको पुन्टल्यान्ड तटनजिकै एम-भी लुटुफ नामक कार्गो जहाजलाई समुद्री लुटेराहरूले अपहरण गरेका थिए। क्यामरुनको झण्डा बोकेको उक्त जहाजमा १० सदस्यीय चालकदल थियो। उनीहरूमध्ये ६ जना भारतीय, एक जना टर्कियेका, एक जना जर्जियाका तथा दुई जना सर्बियाली सुरक्षा गार्ड रहेका छन्।
सोमाली अधिकारीहरूका अनुसार पोलर मुभमेन्ट सिपिङको स्वामित्वमा रहेको उक्त जहाजलाई अपहरणपछि समुद्री लुटेराहरूले पुन्टल्यान्डको नुगाल तटतर्फ लगेका थिए। एक सोमाली अधिकारीले नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा एम-भी लुटुफलाई पुन्टल्यान्डको इयल जिल्लास्थित मारेयाबाट करिब साढे तीन समुद्री माइलको दूरीमा नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी दिएका छन्।
एम-भी लुटुफमा टर्कियेका हतियारका साथै सञ्चार र स्याटेलाइट उपकरणहरू पनि राखिएका थिए। ती हतियार मोगादिसुस्थित टर्कियेले सञ्चालन गरेको सैन्य प्रशिक्षण केन्द्रमा पुर्याउने उद्देश्यले लगिँदै थियो। यस घटनाबारे टर्कियेका अधिकारीहरूले तत्काल कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। सोमाली अधिकारीका अनुसार करिब आठ जना समुद्री लुटेरा जहाजमा चढेर त्यसलाई नियन्त्रणमा लिन सफल भएका थिए। उनीहरू नै अप्रिल २६ मा एम-भी स्वार्ड नामक जहाज अपहरणमा पनि संलग्न रहेको आशङ्का गरिएको छ।
एम-भी लुटुफ अपहरणपछि लुटेराहरूले जहाजलाई पुन्टल्यान्डको डाङ्गोरोयो जिल्लामा पर्ने गारमालनजिकैको तटतर्फ लगेका थिए। त्यसपछि उक्त क्षेत्रमा सुरक्षा गतिविधि बढ्नुका साथै जहाजमाथि निगरानी सुरु गरिएको थियो।
पछि टर्कियेको स्वामित्वमा रहेका दुई जहाज अपहरण गरिएको पोतनजिक पुगेका थिए भने घटनास्थल वरिपरि टर्कियेका हेलिकोप्टर र ड्रोनले पनि निगरानी गरिरहेका थिए। मङ्गलबार दुई जना मानिस सवार एउटा सानो डुङ्गा अपहरण गरिएको जहाजनजिक पुगेको थियो। उक्त सानो डुङ्गा तटतर्फ फर्किएपछि त्यस क्षेत्रमा हवाई हमला भएको सोमाली अधिकारीले बताएका छन्। हमलामा चार जनाको मृत्यु भएको र दुई जना घाइते भएको बताइए पनि हवाई हमला कसले गरेको थियो र मारिएका व्यक्तिहरू लुटेरा थिए वा अन्य भन्नेबारे स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।
हाल एम-भी लुटुफ, त्यसमा रहेका चालकदल सदस्य तथा जहाजमा लादिएका सामानको पछिल्लो अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी प्राप्त हुन सकेको छैन। दुई छुट्टाछुट्टै जहाज अपहरणको घटनाले अदनको खाडी र सोमालिया आसपास समुद्री सुरक्षाको जोखिम फेरि बढाएको छ। समुद्री लुटेराको गतिविधि र बढ्दो असुरक्षाका कारण विश्वका महत्त्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्गमध्ये एक मानिने यस क्षेत्रमा व्यावसायिक जहाजहरूको सुरक्षामाथि चिन्ता थपिएको छ।
