काठमाडौं । श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयअन्तर्गत वैदेशिक रोजगार विभागले पश्चिम एसियाका विभिन्न देशमा कामका लागि जान केही समयदेखि रोक लगाएको श्रम स्वीकृति पुनः दिन थालेको छ । सरकारले पश्चिम एसियाका विभिन्न देशमा नेपाली कामदार पठाउने प्रक्रिया सोमबारबाट पुनः सुरु गरेसँगै वैदेशिक रोजगारी क्षेत्र चलायमान भएको छ ।

विभागका अनुसार साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), कतार, कुवेत, बहराइन, ओमान, इराक, यमन, जोर्डन, लेबनान, टर्की, इजरायललगायतका देशमा जान नेपाली कामदारलाई पुनः अनुमति दिइएको छ । अहिले नेपाली कामदारले ती देशहरूमा जान चाहेको अवस्थामा विभागबाट श्रम स्वीकृति लिन सक्छन् ।

श्रम मन्त्रालयका प्रवक्ता पिताम्बर घिमिरेका अनुसार यो नेपाली कामदारका लागि राहतको खबर हो । वैदेशिक रोजगार विभागले १२ वटा देशका लागि श्रम स्वीकृति प्रक्रिया सोमबारदेखि पुनः सञ्चालनमा ल्याएको छ । नेपालीका लागि नयाँ मुलुक नभएर पुरानै मुलुकमा कामका लागि जान पुनः श्रम स्वीकृति दिन थालेको उनले बताए ।

‘नयाँ देशमा जानका लागि श्रम स्वीकृति खुला गरिएको होइन,’ उनले भने, ‘पहिला नेपाली सहजै गइरहेका मुलुकमा जान केही समय रोक लगाइएको थियो । अलिहे त्यसैलाई हामीले खुला गरेका हौं । रोकिएको श्रम स्वीकृति दिन सोमबारदेखि सहजीकरण गरिएको छ ।’ यो वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहनेका लागि सकारात्मक पक्ष हुने उनले बताए ।

माथि उल्लिखित देशमा कामका लागि जान संस्थागत तथा व्यक्तिगत दुवै किसिमका श्रम स्वीकृति खुला गरिएको घिमिरे बताउँछन् । अमेरिका–इरान तनावले पश्चिम एसियाका मुलुकमा अशान्तिको अवस्था सिर्जना भएपछि सरकारले फागुन १७ गतेदेखि ती देशहरूमा जान श्रम स्वीकृति बन्द गरेको थियो । इमरजेन्सी रेस्पोन्स टिम (इआरटी) ले परिस्थितिको मूल्यांकन गरी श्रम स्वीकृति पुनः खोल्न उपयुक्त भएको ठहर गर्दै श्रम मन्त्रालयलाई सिफारिस गरेको थियो । सोही सिफारिसका आधारमा मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट श्रम स्वीकृति खुला गरिएको विभागले जनाएको छ ।

सरकारले वैदेशिक रोजगारीका लागि संस्थागत रुपमा १११ र व्यक्तिगत रूपमा १७८ देश खुला गरेको छ । सरकारले संस्थागत रूपमा खुला नगरेका देशमा पनि नेपाली अवैध तवरबाट जाने गरेका छन् । दलालहरूले विभिन्न प्रलोभन देखाउँदै सरकारले वैदेशिक रोजगारीका लागि अनुमति नदिएका देशमासमेत नेपालीलाई पठाउँदै आएका छन् ।

नियमअनुसार कामदार छनोट गर्न निर्देशन

वैदेशिक रोजगार विभागले इजाजतपत्र प्राप्त म्यानपावर कम्पनीहरूलाई प्रचलित कानुनअनुसार मात्र कामदार छनोट तथा वैदेशिक रोजगारी प्रक्रिया सञ्चालन गर्न कडा निर्देशन दिएको छ । विभागले जारी गरेको सूचनाअनुसार वैदेशिक रोजगार ऐन, २०६४ अनुसार पूर्वस्वीकृति प्राप्त भएपछि मात्र कामदार छनोट गर्नुपर्छ । त्यसका लागि राष्ट्रियस्तरका दैनिक पत्रिकामा कम्तीमा ७ दिनको म्याद दिएर विज्ञापन प्रकाशित गर्नुपर्ने प्रावधानलाई विभागले स्मरण गराएको छ ।

विभागको सूचनाअनुसार प्रकाशित विज्ञापनका आधारमा तोकिएको योग्यता, अनुभव र दक्षताका आधारमा कामदार छनोट गर्नुपर्छ । छनोट भएका कामदारको भिसा प्रक्रिया अघि बढाई भिसा प्राप्त भएपछि मात्र इजाजतपत्र प्राप्त संस्थाले अन्तिम श्रम स्वीकृतिका लागि विभागमा पेस गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।

‘कानुनका सबै प्रक्रिया पूरा नगरी कामदार पठाउने गरेको पाइएमा प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गरिनेछ,’ विभागको सूचनामा उल्लेख छ ।

विभागले सम्पूर्ण म्यानपावर कम्पनीलाई प्रक्रिया पूरा गरेर मात्र कामदार पठाउन आग्रह गर्दै वैदेशिक रोजगारीलाई व्यवस्थित, पारदर्शी र सुरक्षित बनाउन यस्तो निर्देशन जारी गरिएको जनाएको छ ।

नागरिक दैनिकका लागि सविता खड्काले लेखेकी हुन् ।