काठमाडौँ ।अहिले चक्रपथको सामाखुशी–कलंकी सहायक लेन (सर्भिस लेन) हुँदै यात्रा गर्ने जो–कोहीलाई आफू सडकमा होइन, पार्किङ क्षेत्रमा पुगेको जस्तो अनुभव हुन्छ । काठमाडौंको कोर क्षेत्रलाई घेरिएको २७ किलोमिटर लामो चक्रपथको दोस्रो खण्डअन्तर्गत सामाखुशी–कलंकी सडकमा सवारीसाधनको अव्यवस्थित पार्किङका कारण सहायक लेनमै आवतजावत गर्न समस्या भइरहेको छ ।
चक्रपथको पहिलो खण्ड (कोटेश्वर–कलंकी) विस्तार सम्पन्न भएको आठ वर्ष बितिसक्दा पनि दोस्रो खण्ड कलंकीदेखि बसुन्धरासम्म चीन सरकारको सहयोगमा विस्तार गर्ने योजना अझै कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैन । बसुन्धरादेखि नारायणगोपाल चोकसम्म करिब ६ सय मिटर सडक खण्डमा पर्ने घर–टहरा हटाउने विषयमा देखिएको समस्या समाधान हुन नसक्दा विस्तारको काम अघि बढ्न सकेको छैन ।
सडक विस्तारमा ढिलाइ भइरहेका बेला चक्रपथको बाहिरी क्षेत्रमा सञ्चालित पसल तथा व्यवसायले सहायक लेनलाई पार्किङ र सामान लोड–अनलोड गर्ने स्थानका रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन् । यसका कारण सवारी आवागमन प्रभावित हुँदै आएको छ ।
विशेषगरी हलचोक–स्वयम्भू क्षेत्रमा रहेका ट्रान्सपोर्ट कम्पनी, ग्यारेज तथा गोदामले ठूला मालवाहक सवारी पार्किङका लागि सहायक लेन नै प्रयोग गरिरहेका छन् । कतिपय स्थानमा पुराना तथा बिग्रिएका सवारीसाधन र विभिन्न सामग्री थुपारिँदा सहायक लेन झन् साँघुरिएको छ ।
दोस्रो खण्डको सडक विस्तारलाई लक्षित गरी सरकारले केही वर्षअघि चक्रपथ क्षेत्रमा तारबार समेत गरेको थियो । तर अहिले धेरै स्थानमा त्यसको नामोनिसान छैन । तारबार हटाइएका ठाउँमा सवारीसाधन पार्किङ गरिँदा पनि सम्बन्धित निकाय र ट्राफिक प्रहरीको प्रभावकारी निगरानी देखिएको छैन ।
चक्रपथको दोस्रो खण्ड विस्तारका लागि पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनील लम्साल र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चाङ माओमिङबीच आयोजना कार्यान्वयन सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो । त्यसबेला निर्माण कार्य छिट्टै सुरु गर्ने घोषणा गरिए पनि हालसम्म उल्लेखनीय प्रगति हुन सकेको छैन ।
यस आयोजनाका लागि चीन सरकारले करिब ११ अर्ब रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराउने सम्झौता भएको छ । २०८२ फागुन १२ गते मन्त्रिपरिषद्ले निर्माण सामग्री तथा भन्सार छुटसम्बन्धी निर्णय गरेपछि आयोजना अघि बढाउने बाटो खुलेको थियो । विस्तारको काम कलंकीदेखि बसुन्धरा चोकनजिकसम्मको ८.२ किलोमिटर सडक खण्डमा हुनेछ ।
स्वीकृत डिजाइनअनुसार ढुंगेधारामा एउटा पक्की पुल निर्माण गरिनेछ । साथै तीनवटा अपाङ्गमैत्री आकाशे पुल निर्माण हुनेछन् । ती पुल सीतापाइला, बालाजु–माछापोखरीबीच तथा सामाखुशी–बसुन्धरा प्रहरी चौकीबीच निर्माण गरिने योजना छ । कलंकीदेखि बसुन्धरासम्म सडक बत्ती पनि सडक विस्तारकै क्रममा चीन सरकारले जडान गर्नेछ ।
चक्रपथको पहिलो खण्ड कोटेश्वर–कलंकी सडक विस्तारको काम २०६९ मा सुरु भएर २०७५ मा सम्पन्न भएको थियो । कलंकीदेखि बसुन्धरासम्म विस्तारका लागि नेपाल र चीनबीच सन् २०१८ मा सरकार–सरकार (जीटुजी) सम्झौता भएको थियो । हाल कलंकीदेखि सीतापाइलासम्म चार लेन र सीतापाइलादेखि बसुन्धरासम्म दुई लेन सडक सञ्चालनमा छ । विस्तार सम्पन्न भएपछि सर्भिस लेनबाहेक मुख्य सडक आठ लेनको हुनेछ ।
चक्रपथको तेस्रो खण्डअन्तर्गत नारायणगोपाल चोकदेखि चप्पल कारखानासम्मको करिब ७ सय मिटर सडक नेपाल सरकारले आफ्नै लगानीमा निर्माण गरिसकेको छ । चप्पल कारखानादेखि धोबीखोला पुलसम्मको करिब १.२ किलोमिटर सडक विस्तारको तयारी भइरहेको सडक डिभिजन कार्यालय काठमाडौंले जनाएको छ।
